‘Rotterdamse bedrijven moeten veel meer samenwerken’

Met de opkomst van havens in Zuid- en Oost-Europa is het belangrijker dan ooit om als havenbedrijfsleven in Rotterdam samen te werken. ‘Alle losse clubjes moeten meer samen optrekken. Maak elkaar sterk’, zegt Menno Huijs, programmamanager bij gemeente Rotterdam en aanjager van het regionale netwerk dat zich tot doel stelt om Rotterdam dé Maritime Capital of Europe te laten zijn.

Al ruim twintig jaar houdt Huijs zich bezig met de mainports van Nederland. ‘Vanuit de TU Delft heb ik onderzoek gedaan naar Schiphol. Als expert luchtvaart mag ik me in mijn vrije tijd nog af en toe met het debat over de toekomst van de luchtvaart in Nederland bemoeien’, lacht Huijs. In 2010 werd de programmamanager gevraagd om aan de slag te gaan bij de gemeente Rotterdam. ‘Van het vliegveld ging ik naar de haven. Vanaf dag 1 heb ik me beziggehouden met de ontwikkeling van de maritieme tak binnen de gemeente. Hier was sinds de verzelfstandiging van het Havenbedrijf Rotterdam in 2004 weinig meer aan gedaan. Als buitenstaander vond ik dat wel vreemd, want heel veel van de haven raakt de stad en andersom. Door de jaren heen leek er een soort onzichtbare muur te zijn ontstaan tussen de havenregio en de stad, waarbij de stad dacht dat het Havenbedrijf wel alleen garant kon staan voor een groeiende haveneconomie. We begrijpen inmiddels dat we die muur moeten doorbreken als we over 20 jaar meer willen zijn dan een haven die containers doorvoert naar het achterland.’

Maasvlakte

Dat doorbreken van die muur doet Huijs met name met het netwerk Rotterdam Maritime Capital of Europe. ‘Rotterdam Maritime Capital of Europe loopt van de Maasvlakte tot aan Gorinchem. Het is een maritieme hotspot waar alles te krijgen is op het gebied van scheepvaart’, zegt Huijs. Die unieke propositie probeert het overkoepelende Rotterdam Maritime Capital of Europe over de bühne te brengen in binnen- en buitenland. Huijs: ‘We bouwen gezamenlijk aan een nieuw narratief. Als Rotterdam hebben we onze haven altijd verkocht als de mainport. Dat was een uitstekende strategie in de jaren ’80 van de vorige eeuw. Maar de huidige tijd biedt nieuwe economische kansen, die ook nog eens bijdragen aan de grote maatschappelijke opgaven van dit moment. Hiervoor is het belangrijk dat we als maritieme hotspot beseffen dat we veel meer zijn dan een mainport. En dat gaan we laten zien. We moeten als haven niet alleen maar de grootste van Europa willen zijn. We zijn het als trotse havenstad aan onszelf verplicht om de lat hoger te leggen. De haven mag wel wat meer van zichzelf verwachten.’ Naast de meer dan 5.000 bedrijven zijn er 338 organisaties in de regio, van overheden tot brancheorganisaties, en van kennisinstellingen tot intermediairs, die werken aan de versterking van het maritieme cluster. ‘Het is het streven om met dit voltallige netwerk tot goede samenwerking te komen en elkaar optimaal te benutten. Dan kunnen we ook de komende 30 jaar nog ons brood verdienen met de haven.’

Twee doelstellingen

Het netwerk Rotterdam Maritime Capital of Europe heeft twee doelstellingen legt de programmamanager uit. Het eerste is om de Rotterdamse havenregio internationaal op de kaart te zetten. ‘We profileren ons naar het buitenland als het meest complete en concurrerende maritieme cluster van Europa. We zijn niet alleen die excellente haven, maar ook een hotspot voor maritieme verzekeringen en financieringen, met een goed vestigingsklimaat, uitstekende innovatiemogelijkheden en we hebben een hoog innovatieve maritieme industrie voor scheepsbouw en offshore. Die volle breedte, dat willen we in de markt zetten.’

De tweede doelstelling van Rotterdam Maritime Capital of Europe is gericht op de directe regio. ‘We willen de partijen hier meer met elkaar verbinden. Het is nog zo gefragmenteerd. We willen de agenda oplijnen en de haven toekomstbestendig maken. We zijn er voor de stad, de regio en de haven, die drie moeten we meer met elkaar verbinden. Met de bedrijven, maar ook de overheden en intermediairs.’ De stad, de regio en de haven hebben allemaal hun eigen pijlers. Als we kijken naar de haven dan gaat het over transport en logistiek en chemie en energie. Bij stad gaat het over zakelijke dienstverlening en commodity trading. De regio tot slot draait om de bouw van schepen en luxe jachten en om de offshore. Huijs benadrukt dat het juist belangrijk is om aan die regio zelf duidelijk te maken waar de Rotterdamse haven sterk in is. ‘De haven is door de jaren uit het zicht en daarmee uit het hart verdwenen. Veel inwoners van Rotterdam en regio hebben geen idee dat duizenden mensen per dag zich bezighouden met de haven en wat zich daar allemaal afspeelt. Het is als een kind in de supermarkt. Hij ziet alleen het onderste schap, maar weet niet wat daar boven allemaal nog meer ligt.’

Waarin zijn we koploper?

De onstuimige groei die havens in Oost- en Zuid-Europa doormaken maakt dat de Rotterdamse haven nog meer moet uitblinken en op zoek moet gaan naar zijn eigen krachten. ‘Waarin kunnen we koploper zijn? Daar gaat het om.’ Er is een aantal vlakken waar de Rotterdamse havenregio in uitblinkt, zegt de programmamanager. ‘We kunnen enorm goed concurreren op het vlak van zakelijke dienstverlening, we hebben hier veel sterke kennisinstellingen en een enorme maakindustrie. De scheepsbouw in deze omgeving is ook echt uniek. Dat vergeten we nog wel eens. Het is belangrijk om te beseffen dat we veel meer zijn dan alleen die grote overslaghaven. Op zakelijk vlak, maar ook als het gaat om innovaties, staan we heel sterk.’ Rotterdam Maritime Capital of Europe heeft die kansen allemaal in kaart gebracht.

Om die kansen optimaal te benutten is het van essentieel belang dat de bedrijven in het Rotterdamse havengebied goed gaan samenwerken zegt Huijs. ‘We moeten als een grote regio optreden. Als we elkaar niet gaan helpen, zijn we straks alleen nog de haven van de containeroverslag. Er zijn heel veel clubjes in de haven die allemaal de belangen van bepaalde groepen vertegenwoordigen. Maar al die verschillende clubjes zouden veel meer moeten gaan samenwerken. Laat elkaar goed zijn. Maak elkaar sterk. Alleen op die manier kunnen we echt concurreren met andere opkomende havens.’

Stad

Een van de punten die Rotterdam Maritime Capital of Europe wil benadrukken is de goede geografische ligging van de haven. ‘Stad en haven zijn hier echt aan elkaar verbonden. Dat is bijna nergens zo. Daar moeten we gebruik van maken. Steeds meer zaken in de haven worden ook vanuit de stad geregeld. De toegevoegde waarde zit juist in die stedelijke economie. We hebben die connectie nodig om de rest aan de gang te krijgen’, zegt de programmamanager. Het is ook het aloude verhaal over het imago van de haven. De haven is niet meer alleen van de fysieke arbeid.  IT’ers, juristen, verzekeraars, onderzoekers en techneuten die verstand hebben van de nieuwste technieken, dat zijn de havenarbeiders van de toekomst. En die zitten in toenemende mate in kantoren in de stad en regio. We roepen al langer dat de 3e Maasvlakte op het Weena zit. Dit moeten we bekendheid geven.’

Rotterdam Maritime Capital of Europe houdt zich bezig met de belangrijke onderwerpen waar de havenwereld mee te maken heeft. ‘We moeten begrippen als energietransitie, digitalisering en circularisering vertalen naar de haveneconomie. Het zijn zaken die we echt serieus moeten nemen.’ Ook hierin is het weer essentieel om dat met elkaar te doen, zegt Huijs. ‘Als de klimaatdoelstellingen behaald moeten worden, zal er vanuit een gezamenlijke strategie regionaal, nationaal en internationaal samengewerkt moeten worden. We moeten anticiperen op de toekomst. Er gebeurt nu te weinig gezamenlijk. Dan kiezen zes partijen voor waterstof, acht zien meer in het overschakelen op LNG en dertig bedrijven blijven stookolie gebruiken, maar dan met een scrubber op het schip. Zo kom je nooit tot een gezamenlijke duurzame doelstelling. Als gezamenlijke overheden moeten we betrouwbaar zijn voor onze investeerders. Anders blijven investeringen uit, en verliezen we de strijd met andere innovatieve havenregio’s. Alleen daarom is het al belangrijk om vanuit al die verschillende publieke en private partijen tot een gezamenlijke strategie te komen.’

Vestigingsklimaat

Ander punt waar partners in het netwerk zich veel mee bezighouden is het binnenhalen van innovatieve technologiebedrijven. Om die bedrijven naar Rotterdam te krijgen moeten de faciliteiten wel op orde zijn, zegt Huijs. Maar het gaat niet alleen om het aantrekken en helpen van de innovatieve bedrijven. Ook hoofdkantoren van grote maritieme bedrijven, van traders en reders tot logistieke leader firms, zijn belangrijk om aan te trekken en te behouden.  Ook hier is nog voldoende te verbeteren aan het vestigingsklimaat. ‘Er is in Rotterdam en omgeving echt een gebrek aan grote huizen die je tijdelijk kunt huren. Internationale ceo’s staan hier wel om te springen. Verder zou het aanbod van internationaal onderwijs moeten worden uitgebreid.’

Over de vraag waar Rotterdam Maritime Capital of Europe nu precies voor staat, is Huijs heel helder. ‘We vormen mondiaal gezien een uniek netwerk met veel kennis en kunde over alle aspecten rondom scheepvaart en havens. We zijn de etalage voor de Rotterdamse havenregio. We willen dat de regio en ook de rest van Nederland een breder beeld krijgt van de haveneconomie. Daar kunnen we allemaal een klein stukje aan bijdragen. Internationale bekendheid begint met bekendheid nationaal. We zijn het Silicon Valley van maritiem. Dat moeten we alleen veel meer uiten.’

Auteur: Kim van Dijk

Kim van Dijk is hoofdredacteur van Mainport Magazine en schrijft ook regelmatig voor Nieuwsblad Transport.

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.