Pijpleidingen

‘Brussel positief over project CO2-opslag havens’

De Europese Unie is waarschijnlijk bereid subsidie te geven aan een project om CO2 van de havens van Antwerpen, Gent, Zeeland en Rotterdam op te slaan onder de Noordzee. Dit blijkt uit de lijst met energieprojecten die het Europees Parlement woensdag heeft goedgekeurd. Het CO2-project, ook wel het Porthos-project genoemd, heeft daarmee de status van ‘Project of Common Interest’ (PCI) gekregen.

Woordvoerder Sjaak Poppe van Havenbedrijf Rotterdam: ‘Nu de aanvraag voor de EU-subsidie is ingediend, is de eerste stap van het project gezet. Dit voorjaar kijkt de Europese Commissie naar de lijst om te beoordelen welke projecten prioriteit hebben. De, in ogen van de Europese Commissie, belangrijkste projecten krijgen een EU-subsidie. Brussel is positief over dit project. Het zou mij tegenvallen als dit project geen subsidie uit Brussel ontvangt.’

Poppe vertelt dat de EU-subsidie logischerwijs invloed heeft op de kosten die de klanten moeten maken voor het project. ‘Het kost ongeveer 400 à 500 miljoen euro om een pijp en de compressoren aan te leggen. Als de subsidie wordt toegekend, zijn de kosten voor de klanten, de mensen die gebruik maken van de CO2-opslag, lager. Bedrijven dienen deze zomer hun subsidies, gericht op duurzame energie, in bij het Rijk. Als de EU-subsidie doorgaat, betekent dit dat bedrijven minder subsidie hoeven aan te vragen bij het Rijk.’

Transportleiding

In Rotterdam wordt het Porthos-project voorbereid, waarbij verschillende bedrijven CO2 kunnen aanleveren aan een dwars door het havengebied lopende transportleiding. Via die leiding gaat de CO2 naar een leeg gasveld onder de Noordzee om voor altijd opgeslagen te worden. De industrie in Antwerpen, Gent, Terneuzen en Vlissingen heeft niet de beschikking over lege gasvelden voor de kust. Het wordt onderzocht of deze industrie via een pijpleiding kan worden aangesloten op het Rotterdamse systeem. Zo komt er minder CO2 in de atmosfeer en wordt klimaatverandering tegengegaan.

Het afvangen en opslaan van CO2 (Carbon Capture and Storage, CCS) is één van de sporen in de transitie naar een klimaatneutrale industrie in 2050, naast bijvoorbeeld productie van groene waterstof, elektrificatie, gebruik van CO2 en recycling. Verwacht wordt dat CCS met name op de relatief korte termijn toegepast zal worden en dat op de langere termijn meer fundamentele aanpassingen in de industrie mogelijk zijn. Met CCS kan op redelijk korte termijn, tegen relatief lage kosten CO2 uit de atmosfeer gehouden worden. Door samen te werken kunnen de kosten zo laag mogelijk blijven.

Infrastructuur

De havenbeheerders (North Sea Port, Port of Antwerp en Havenbedrijf Rotterdam) onderzoeken hoe de infrastructuur tussen de havens eruit moet komen te zien. Ze doen dat onder de naam ‘CO2 TransPorts’. Omdat voor de Europese Unie CCS een belangrijk middel is in de strijd tegen klimaatverandering, heeft het onderzoek van CO2 TransPorts de PCI-status gekregen. CCS speelt ook een belangrijke rol in de Europese Green Deal als middel om klimaatverandering tegen te gaan.

De drie havens kunnen in 2020 subsidie aanvragen uit een Europees fonds voor infrastructuur, de ‘Connecting Europe Facility’. De PCI-status geldt voor twee jaar (2020 en 2021). Daarna moeten de bedrijven opnieuw een aanvraag indienen. De industrie in de havens van Rotterdam, Antwerpen en North Sea Port zijn al met verschillende pijpleidingen met elkaar verknoopt. Buisleidingen zijn een betrouwbaar, veilig en milieuvriendelijk transportmiddel. Zo ontvangen de raffinaderijen in Antwerpen en Vlissingen al sinds jaar en dag ruwe olie per pijpleiding uit Rotterdam.

In Rotterdam werken het Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en EBN nu samen aan Porthos. Planning is dat eind 2023 de eerste CO2 wordt opgeslagen. In deze eerste fase zal dat naar verwachting alleen CO2 van bedrijven uit Rotterdam zijn. Ondertussen onderzoeken North Sea Port en Port of Antwerp de mogelijkheden om in hun gebieden verzamelleidingen aan te leggen waarop industrie kan aansluiten. Die lokale leidingen zouden dan in een volgende fase met het Rotterdamse Porthos verbonden kunnen worden. Naast de haalbaarheid, is ook de timing en de hoeveelheid CO2 onderdeel van het onderzoek van CO2 TransPorts.

Lees ook:

Auteur: Nathalie van Herk

Nathalie van Herk is hoofdredacteur van Mainport.