Euromaxterminal

Column: Fotograaf van de mainport

Op donderdag 6 februari is de Rotterdamse fotograaf Freek van Arkel (1959-2020) op veel te jonge leeftijd overleden, na een ernstige ziekte.

Door Bart Kuipers

Freek van Arkel was voor mij dé fotograaf van Mainport Rotterdam. Zijn imposante boek Report Rotterdam uit 2012 is daar het beste bewijs van. De oudste foto uit dit boek stamt uit 1987; een Walrus-onderzeeër verlaat RDM op Heijplaat. Maar vanaf 1988 komt hij echt goed op dreef in de haven. En 1988 was ook het jaar waarin het Mainportbeleid de Rotterdamse haven ging bepalen, met onder meer de Betuwelijn en Tweede Maasvlakte.

Report Rotterdam sluit af met foto’s over de aanleg van de Tweede Maasvlakte, onder andere een meesterlijke foto waarop burgemeester Opstelten in 2008 de aanleg van de Tweede Maasvlakte opstart met de ‘Eerste plons’. Report Rotterdam brengt alle facetten van de ontwikkeling van Mainport Rotterdam in beeld: de schaalvergroting in de containervaart, de complexe fabrieken en terminals, maar ook de stukgoedoverslag en de ertsbergen.

Ongewoon

De foto’s van Freek zijn vaak genomen op ongewone locaties in de haven, plekken waar je niet snel komt, zoals in het ruim van een schip of bovenop een destillatiekolom. Daarmee gaf hij een unieke inkijk in de werking van de haven. Ik hou erg van zijn werk door zijn oog voor kleur en compositie, zoals blijkt uit de foto hierboven van de Euromax-terminal van ECT, ook afkomstig uit Report Rotterdam. Maar daarnaast had hij oog voor de mens in de haven.

Report Rotterdam begint met twee foto’s van de mannen zonder wie het functioneren van de haven absoluut niet mogelijk zou zijn, een roeier en matrozen die een olietanker laten aanmeren. Daarnaast geeft hij vooral aandacht aan de harde en minder glamoureuze beroepen in de haven, zoals sjorders of mannen die in een overdrukpak hun werk moeten doen. Als er dan toch hoogwaardigheidsbekleders op zijn foto’s staan, is altijd iets van ironie te bespeuren, zoals een fraaie, frontaal genomen foto van de opening van een Taiwanees handelscentrum.

Freek woonde enkele honderden meters van mij vandaan in Rotterdam-West. Even bijpraten over de haven, als hij langsfietste en ik een band aan het plakken was. Freek was niet alleen zeer geïnteresseerd en sympathiek. Hij was ook erg genereus. Nooit zei hij nee op verzoeken. Het uitzoeken van foto’s bij hem thuis was altijd een waar genoegen: een blik in zijn schatkamer.

En hij leefde zich echt in het doel van het plaatsen van een foto in. Nadat hij met een foto-essay meewerkte aan het boek dat ik met enkele anderen schreef over Rotterdamse containerkopstukken, vroeg hij welke foto ik het mooist vond. Kort daarna stond hij met bijgaande foto op de stoep. Een foto die naar mijn mening kenmerkend is voor zijn oog voor de haven. Mainport Rotterdam gaat hem zeer missen.

Onderwerpen: ,

Auteur: Nathalie van Herk

Nathalie van Herk is hoofdredacteur van Mainport.