Prinses Amaliahaven

Kleine groei goederenoverslag Rotterdamse haven

De Rotterdamse haven heeft vorig jaar 469,4 miljoen ton lading in en uit zeeschepen overgeslagen. Dat is iets meer dan in 2018: 469 miljoen ton. Dat maakte Havenbedrijf Rotterdam bekend tijdens de presentatie van de jaarcijfers.

Deze lichte groei is vooral te danken aan de toename in de overslag van ruwe olie, containers, lng en biomassa. De overslag van kolen en minerale olieproducten is gedaald. President-directeur van Havenbedrijf Rotterdam Allard Castelein lichtte de jaarcijfers van 2019 toe tijdens de presentatie in het World Port Center: ‘De Rotterdamse haven kopieert het jaar 2018 wat betreft het overslagvolume. Maar het succes van de haven wordt niet alleen afgemeten aan de hoeveelheid tonnen overslag. Digitalisering en de duurzaamheidstransitie zijn belangrijke ontwikkelingen in de haven.’

Duurzaamheidstransitie en digitalisering

‘De duurzaamheidstransitie is cruciaal voor de toekomst’, zegt Castelein. In 2019 zijn stappen gezet om de haven te verduurzamen, waaronder het sluiten van een overeenkomst met bedrijven om parallel te werken aan de voorbereiding van afvang, transport en opslag van CO2: het Porthos-project. Ook vestigt Black Bear Carbon een nieuwe productielocatie waar kleurstof wordt teruggewonnen uit oude banden. Daarnaast gaat uRecycle® een nieuwe fabriek bouwen voor het recyclen en hergebruiken van batterijen.

Naast de duurzaamheidstransitie is digitalisering belangrijk geweest voor de Rotterdamse haven in 2019. Er zijn drie nieuwe applicaties ontwikkeld om de Rotterdamse haven te verbeteren. Zo is er een nieuwe track & trace app gelanceerd voor containers: Boxinsider. Ook wordt via de Portability app de digitale aangifte van het havengeld geregeld. Daarnaast is elektronische aangifte bunkeren via de TimeToBunker app mogelijk. Castelein: ‘De vraag naar enkel meer overslagcapaciteit is veranderd in de vraag naar een betere, snellere en bovenal slimmere haven.’

Nat massagoed

De totale overslag van nat massagoed was in 2019 met 211,2 miljoen ton ongeveer gelijk aan het jaar ervoor met 211,8 miljoen ton. Binnen dit segment kwam de overslag van ruwe olie voor het vijfde achtereenvolgende jaar uit boven honderd miljoen ton en liet een toename van 3,9% zien. Raffinaderijen die gevestigd zijn in Rotterdam, of aan Rotterdam zijn verbonden, hebben na investeringen in de afgelopen jaren hun productiecapaciteit opgevoerd waardoor zij in 2019 meer ruwe olie konden raffineren. Daarnaast is in de laatste maanden meer voorraad opgebouwd.

De overslag van minerale olieproducten daalde als gevolg van minder aan- en afvoer van stookolie. Deze neerwaartse trend van de afgelopen jaren werd in 2019 versterkt door aangescherpte wereldwijde uitstootregels voor de scheepvaart die gelden vanaf 1 januari 2020. Castelein: ‘De overslag van hoogzwavelige bunkerolie is opgedroogd en komt ook niet meer terug’.

De toename van lng-overslag werd vooral veroorzaakt doordat een groter deel van het gas dat is gewonnen rond de Atlantische Oceaan in Europa is ingevoerd in plaats van geëxporteerd naar Azië. De stijging bij overig nat massagoed betreft de im- en export van biobrandstoffen, met name biodiesel.

Droog massagoed

De overslag van droog massagoed is met 4% gedaald naar 74,5 miljoen ton. In 2018 was dit 77,6 miljoen ton. Vooral de kolenoverslag is fors gedaald met 14,8%. Het aandeel van energiekolen in de Nederlandse en Duitse stroomproductie is sterk afgenomen; er werd in beide landen meer energie opgewekt met zon, wind en gas. Ook de doorvoer van cokeskolen stond onder druk als gevolg van dalende staalproductie in Duitsland. De overslag van ijzererts en schroot is op jaarbasis vrijwel gelijk gebleven met 2018. Dat is een goed resultaat, gezien de afnemende staalproductie in Duitsland. De biomassaoverslag steeg met 62,8%. De toename betreft vooral de import van houtpellets die dienen als bijstook in kolencentrales.

Containers

Na een goede start in het eerste halfjaar is de containeroverslag vrijwel niet gegroeid in de tweede jaarhelft. De containeroverslag groeide met 2,5% gemeten in tonnen. Gemeten in teu bedroeg de aanwas 2,1% en kwam het jaartotaal uit op 14,8 miljoen teu. De economische groei in de Europese Unie loopt iets terug, met name als gevolg van minder industriële productie in Duitsland. Daarnaast zijn in november en december afvaarten geschrapt vanuit Azië als gevolg van teruggelopen productie en afnemende groei van de wereldhandel. Ook het shortsea segment ondervond de effecten van minder economische groei, evenals concurrentie van andere havens.

Rotterdam zet sterk in op groei van de containeroverslag met de ontwikkeling van de Amaliahaven op de Maasvlakte. Het Havenbedrijf heeft al offertes gevraagd voor de bouw van 2,4 kilometer deepsea-kade en driehonderd meter binnenvaartkade voor de containerterminals RWG en APMT2, die nog geen overeenkomst met het Havenbedrijf hebben gesloten voor de huur van de nieuwe capaciteit.

Ro/ro en overig stukgoed

Overslag via ro/ro-schepen groeide ondanks alle onzekerheid over de brexit toch licht in 2019 (+0,8%). Gedurende het jaar zijn er wel grote schommelingen geweest met overslagpieken door voorraadvorming in de aanloop naar eerder verwachte brexit-momenten 31 maart en 31 oktober.

De overslag van overig stukgoed groeide op jaarbasis met 2,9% door het aantrekken van extra ladingpakketten. In het vierde kwartaal was ook een daling zichtbaar als gevolg van de haperende Duitse export.

Auteur: Nathalie van Herk

Nathalie van Herk is hoofdredacteur van Mainport.