Neus tegen varend ontgassen

Langs de Waal komen binnenkort mogelijk elektronische neuzen te staan. Deze moeten ruiken of een schip zijn laadruim varend heeft ontgast. Dat heeft de provincie Gelderland onlangs bekendgemaakt.

Tankers die een chemische lading hebben vervoerd, moeten ontgassen na het lossen van hun vracht. Dit omdat er na het lossen restdampen achter kunnen blijven in het laadruim. Deze moeten eerst worden verwijderd, voordat er een nieuwe lading aan boord kan. Dit vindt plaats met behulp van ventilatoren.

Het gaat bij het ontgassen onder meer om benzeen en benzeenhoudende stoffen. In november ontstond commotie door publicaties in onder meer dagblad De Gelderlander. Daarin werd gesteld dat benzeentankers
jaarlijks in totaal honderden keren hun dampen zouden ontgassen op vooral Gelderse wateren. Dit omdat veel
tankers vanuit Duitsland de grens overgaan om hun dampen hier te lozen. Om hoeveel lozingen het gaat, is niet duidelijk. Hier worden geen cijfers van bijgehouden.

Een landelijk verbod is wel aanstaande.

Bij de oosterburen is het varend ontgassen verboden, terwijl de regelgeving in Nederland minder streng is. Het fenomeen dat tankers van over de grens hier komen ontgassen staat bekend als ‘het rondje vanuit Duitsland’. Vrees bestaat dat het grootschalig lozen van schadelijke dampen gevolgen heeft voor de volksgezondheid. Lage concentraties benzeen zijn niet schadelijk, maar in grote hoeveelheden kan de stof wel degelijk gevolgen hebben. Zowel de landelijke als de regionale politiek mengde zich de afgelopen weken in het debat.

Het Gelderse provinciebestuur wil nu bekijken of het elektronische neuzen (e-noses) kan inzetten. Dat schrijft Gedeputeerde Staten in antwoorden op vragen van de SP-fractie. Deze neuzen zouden op diverse plekken langs de Waal moeten worden geïnstalleerd, op beide oevers. De apparaten kunnen dan meten of er een ontgassing heeft plaatsgevonden. Of de e-noses er definitief komen, is nog niet duidelijk. Eerst moet onderzoek plaatsvinden om te bekijken of deze meettechniek inderdaad toegepast kan worden.

Onduidelijkheid

Het varend ontgassen is al verboden in diverse provincies. Onder meer in Zeeland, Flevoland, Noord-Brabant, Utrecht, Noord-Holland en Zuid-Holland mag het niet meer. In juli vorig jaar sloot Gelderland zich hierbij aan. De regionale overheden willen niet wachten totdat het kabinet zelf een verbod invoert. Wel is er momenteel al een landelijk verbod om varend te ontgassen bij bruggen, sluizen en dichtbevolkte gebieden.

Vreemd genoeg is niet geheel duidelijk op welke wateren de provinciale verboden eigenlijk gelden. Volgens de provincie Gelderland geldt het voor alle wateren. Echter, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat denkt daar anders over. Dit vindt dat het verbod niet geldt op ‘rijkswateren’, zoals de Waal en de Rijn. En dat zijn nu juist de plekken waar het varend ontgassen plaatsvindt.

Benzinedamp

Een landelijk verbod is wel aanstaande, maar staat pas in de planning voor 2020. Vanaf dat moment is varend ontgassen voor een aantal toxische stoffen verboden. Tussen 2020 en 2023 wordt die lijst van stoffen steeds verder uitgebreid. Uitzondering hierop is het lozen van benzinedamp. Dat is nu al niet toegestaan. Onderdeel van het landelijke verbod is dat de provincies zorgen voor veilige voorzieningen en de benodigde vergunningen. Het Rijk verwacht dat het bedrijfsleven ‘zorgt voor transparante financiering, zodat voor de schipper duidelijk is dat de verlader betaalt voor de ontgassing’.

Overheden moeten gezamenlijk zorgen voor adequate handhaving van het verbod. Dat schrijft minister Cora van Nieuwenhuizen van Infrastructuur en Waterstaat in antwoord op vragen van diverse Tweede Kamerfracties. Mogelijkheden voor schippers om op een andere manier te ontgassen, zijn momenteel al beschikbaar, zij het in beperkte mate. Zo kan het bij ATM in Moerdijk. Ook vindt een pilot plaats in Terneuzen en wordt in Amsterdam
gewerkt aan een installatie die het lozen van restdampen mogelijk maakt. Dat deze alternatieven er zijn, is zeker nog niet bij iedereen in de binnenvaartsector bekend.

Kritisch

De sector vraagt zich af of de ontgas-soep wel zo heet gegeten moet worden. Zo zet belangenvereniging ASV
vraagtekens bij het feit dat de zwartepiet nu wordt neergelegd bij de schippers. Woordvoerder Sunniva Fluitsma wijst in dit verband op het feit dat bedrijven die alternatieven aanbieden voor het varend ontgassen, slechts met grote moeite groen licht krijgen van de overheid.

Ook binnenvaartorganisatie BLN-Schuttevaer is kritisch over de bewering dat schippers massaal zouden ontgassen in Gelderland. ‘Wij herkennen ons er absoluut niet in dat in Duitsland strenger gecontroleerd wordt dan in Nederland’, zegt Erwin Tijssen tegen vakblad voor de binnenvaart Schuttevaer. Tijssen is beleidsadviseur Veiligheid en Gevaarlijke Goederen bij de brancheorganisatie. Hij geeft aan dat juist in de provincie Gelderland al een verbod van kracht is geworden vorig jaar. Dat juist in die regio de problemen het grootst zouden zijn, lijkt hem dan ook onwaarschijnlijk.

Auteur: Tom van Gurp

Reageer ook

Nog maximaal tekens

Log in via een van de volgende social media partners om je reactie achter te laten.